Ev taşıma izni mazeret izni değildir
Soru: Merhaba önümüzdeki ay evimi taşımayı düşünüyorum. Bu nedenle işverenimden izin istedim, fakat işlerin yoğun olduğunu söyleyerek bana izin veremeyeceğini söyledi. Ben bu durumda ne yapacağım? İçeride iznim yok ama bir şekilde bu izni almak zorundayım. Yasal olarak böyle bir hakkım var mı? Ev taşıma izni mazeret izni değil mi? Bundan daha geçerli bir mazeret nasıl sunabilirim ki? İzin alamazsam evimi taşıyamayacağım. Bana fikir verebilir misiniz? Teşekkür ederim.
Cevap:
Merhabalar,
İşçilerin, işin gereklerinden kaynaklanmayan, kendi özel yaşamlarını ilgilendiren nedenlerle, işe gelmemeleri durumu “mazeret”, bu anlamda kullanılan izinler de “mazeret izni” olarak adlandırılmaktadır.
İşçilerin mazeret izni kullanabilmeleri için, söz konusu mazeretlerinin haklı bir gerekçesinin olması zorunludur.
Çalışanların işe devamlarına engel olabilecek geçici ve kısa süreli durumlarda mazeret izni uygulaması yapılabilmektedir. 4857 Sayılı İş Kanunu açısından, birinci derecede yakını vefatında, işçinin evlenmesi halinde üç gün ve eşi doğum yapan işçilere ise beş gün mazeret izni düzenlenmektedir. Bunun dışındaki mazeret izni talepleri işverenlerin onayına tabi olup iş sözleşmelerinde mazeret izni uygulamaları hayata geçirilebilir. Mesela, sizin imzalamış olduğunuz iş sözleşmesinde; “ İşçi evini taşıdığı taktirde kendisine 2 iş günü mazeret izni verilir.” şeklinde bir madde var ise, bunu kullanabilirsiniz. Fakat öyle bir madde söz konusu değil ise, işvereniniz ile anlaşmaktan başka bir çareniz bulunmamaktadır.
Mazeret izni kaç gündür?
İş hukukunda hafta tatili hakkının düzenlemesi içerisinde, herhangi bir işçinin hafta tatiline hak kazanabilmesi için çalışılmış gibi kabul edilen bazı durumlar sayılmaktadır. Yapılan bu düzenleme kapsamında;
- Çalışanların evlenmeleri durumunda 3 gün,
- Eşlerinin doğum yapması durumunda 5 gün,
- Ana veya babalarının, eşlerinin, kardeşlerinin veya çocuklarının ölümü durumunda 3 gün izin verilmesi zorunluluğu vurgulanmaktadır.
İşçilere, yukarıdaki durumlardan herhangi birinin ortaya çıkması sonucunda, verilmesi gereken bu izinler nedeniyle ücretlerinden bir kesinti yapılamamaktadır.
Yasal bakımdan düzenlenmemiş veya haklı gerekçelere dayanmaksızın, işverenlerin onaylamamasına rağmen mazeret gerekçeleriyle işe devamsızlık yapılması durumunda, bu sürelerin ücretlerinin ödenmemesi sonucunu doğuracaktır. Bunun yanı sıra, işverenin onayı olmaksızın ve haklı bir gerekçeye dayanmaksızın işe devamsızlık yapılması, belirli şartlarla iş sözleşmelerinin fesih edilmesine yol açabilecektir.
Özetleyecek olursak şayet;
İşçilerin; evlerini taşıması, akrabalarının evlenmesi, çocuğunu hastaneye götürmesi, çocuğunun karne törenine katılması, eşinin hasta olması gibi durumlar, 4857 Sayılı İş Kanunu‘na göre mazeret olarak kabul edilmemektedir. Bu tarz durumlar işçiler için her ne kadar önemli olsa da, eğer iş sözleşmelerinde aksi bir madde söz konusu değil ise, işverenin rızası gerekmektedir. İşverenin rıza göstermemesi halinde işçi işe gelmek ile mükelleftir.
4857 Sayılı İş Kanunu‘muzda ev taşıma izni olarak düzenlenmiş bir izin türü bulunmamaktadır. Bu tarz durumlarda işçiler, işverenleri ile anlaşma yoluna gitmek zorundadır. Ancak talebinizi işveren arzu eder ise kabul eder ise ücretli veya talebinize bağlı olarak ücretsiz izin verebilir. Siz bu şartlarda işvereninize karşı herhangi bir yaptırımda bulunamazsınız.
